Społeczność
blog.ekologia.pl   Blogerzy   Grzegorz Rosiek   Ekranosole- gleby zakryte
1

Ekranosole- gleby zakryte

  Chodnik, ulica, budynek. Bruk, asfalt, beton. Postępujący rozwój budownictwa sprawia, że powiększa się areał powierzchni przekształconej przez człowieka. Choć na etapie projektowania pojawiają się zagadnienia kompensacji przyrodniczej  oraz współczynnika powierzchni biologicznie czynnej to niejednokrotnie w rzeczywistości obserwuje się miejsca, gdzie powierzchnia ziemi pokryta jest  niemalże szczelnie materiałem antropogenicznym. Gleby, które znajdą się pod tym materiałem, stają się najczęściej Ekranosolami (ang. Ekranosols).Ekranic Technosols              Fot. A. Greinert, http://karnet.up.wroc.pl/~kabala/Antropo.html  

  Ekranosole (franc. écran - ekran, osłona) należą do gleb urbiziemnych, posiadających sztuczną skałę litą znajdującą się w obrębie 5 cm od powierzchni gleby, która pokrywa 95% lub więcej  jej powierzchni. Są one uszczelnione  ciągłą, nieprzepuszczalną lub bardzo słabo przepuszczalną geomembraną pochodzenia antropogenicznego. Często  zawierają  co najmniej 20% artefaktów takich jak cegły, szkło, odpady przemysłowe, produkty rafineryjne czy odpady kopalniane.

  Przykrycie gleby materiałem nieprzepuszczalnym dla wody i powietrza wpływa diametralnie na jej właściwości  biologiczne oraz fizyko-chemiczne. W wyniku prac budowlanych  dochodzi do zagęszczania gleby,  co objawia się  wzrostem  gęstości objętościowej i zmniejszeniem jej porowatości.  Dochodzi również do niszczenia wierzchnich warstw gleby  poprzez mieszanie poziomów genetycznych oraz usunięcie pokrywy roślinnej.

  Ekranosole nie spełniają funkcji środowiskowych takich jak produkcja biomasy czy magazynowanie wody, zatem nie są podłożem życia i różnorodności biologicznej. Jako gleby zakryte przestają pełnić swoje dotychczasowe funkcję.

  Ochrona powierzchni ziemi powinna polegać na jej racjonalnym gospodarowaniu. Budownictwo niekorzystnie wpływa na przekształcenie powierzchni ziemi. Ten obszar powinien rozwijać się w sposób zrównoważony i uwzględniać środowisko glebowe poprzez ograniczenie do niezbędnego minimum powierzchni objętej zabudową.  Kompensacją uszczelnienia powierzchni gleby są powstające w miastach zielone dachy oraz zielone ściany. Jest to idea istotna  z punktu widzenia poprawy i kształtowania mikroklimatu środowiska miejskiego, niemniej jednak to gleba jest i powinna być w pierwszej kolejności środowiskiem życia biologicznego.

donice z roślinnością
                   fot. Justyna Urbaniak, http://www.transport-publiczny.pl/
 
  Powszechnie przyjęte rozwiązanie wykorzystujące donice z roślinnością nie zrekompensuje wartości gleb, które zostały ukryte „pod betonem” placów, parkingów i innej zabudowy.  Być może nie każda niezabudowana działka w dobrej lokalizacji powinna być wykorzystana pod budowę. Mogła by być łąką kwietną, skwerem lub zieloną murawą. Gleba stanowi coś więcej niż tylko podłoże pod inwestycję. Jest zasobem naturalnym, które daje życie.



Źródła:

1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Dz. U. 2001 Nr 62 poz.627.

2. World reference base for soil resources 2014. International soil classification system for naming solis and   creating legends for soil maps. FAO. Rome, 2015.


Ten wpis czytano 757 razy.
Niby betonowa płyta to pustynia, ale gdyby ją zostawić samą sobie przyroda odzyskałaby swoje tereny. Na tym polega potęga życia, natura zawsze znajdzie sposób. Pozdrawiam serdecznie:)
Asiunia - Wtorek, 02 Luty 2016 19:54